مالتیپل اسکلروزیس (MS) | بیماری ام اس

مالتیپل اسکلروزیس (MS)

مالتیپل اسکلروزیس شایع ترین بیماری نورولوژیکی التهابی و پیش رونده در بزرگسالان جوان است. بیشترین شیوع بیماری مالتیپل اسکلروزیس در سنین 45-20 سالگی است و شیوع آن در زنان بالاتر است. اتیولوژی یا علت این بیماری همچنان مشخص نیست اما عوامل ژنتیکی، عوامل محیطی، عفونت ها و عوامل ایمونولوژیک می تواند از علت های احتمالی آن باشد. در این بیماری به علت اختلال در سیستم ایمنی بدن خود فرد غلاف میلین (به خصوص در اطراف آکسون ها) تخریب شده و از بین رفتن آن ها باعث ایجاد التهاب می­شود. همچنین ممکن است اختلال در سلول های تولید کننده غلاف میلین از علت های آن باشد. نواحی تخریب شده پلاک هایی را در قسمت های مختلف مغز و نخاع ایجاد می کنند. نقش میلین در سیستم عصبی مرکزی افزایش سرعت هدایت پیام های عصبی است و زمانی که از بین برود؛ هدایت پیام های عصبی به کندی صورت می گیرد. الگوی این بیماری در افراد مختلف متفاوت است و می تواند به 4 صورت خود را نشان دهد:

1- بیماری به صورت آهسته پیشرفت می کند تا جایی که مشکلات به صورت ناگهانی بروز می کند؛ به بیان دیگر در این الگو ما دوره های عود و بهبودی داریم.

2- در ابتدا با تشدید علائم شروع می شود؛ سپس علائم کم می شود تا زمانی که یک دوره علائم ثابت می ماند.

3- بیماری از همان ابتدا به صورت پیشرونده می باشد اما ممکن است دوره های بهبودی علائم وجود داشته باشد.

4- یک روند ثابت از پیشرفت و بدتر شدن علائم بدون وجود دوره های بهبودی برای بیمار اتفاق می افتد.

علائم این بیماری باتوجه به محل تخریب میلین ها متفاوت است. تخریب میلین در هر بخشی از سیستم عصبی مرکزی می تواند اتفاق بیفتد. نخاع، عصب بینایی، ساقه مغز، مخچه از شایع ترین بخش هایی است که پلاک ها در این نقاط دیده شده است. علائم به طورکلی می­تواند موارد زیر را شامل شود:

علائم اولیه ام اس:

  • خستگی
  • احساس مور مور شدن و بی حسی(پاراستزی) در اندام ها
  • احساس ضعف در یک یا چند اندام
  • مشکلات خفیف بینایی یا دوبینی
  • تشدید علائم در گرما
  • احساس درد در قسمت های مختلف بدن
  • احساس برق گرفتگی یا شوک الکتریکی به خصوص با تکان دادن سر و گردن
  • ترمور(tremor) یا لرزش
  • ناهماهنگی در انجام حرکات و اختلال در راه رفتن
  • احساس سرگیجه
  • مشکلات حرکتی در اندام فوقانی(دست) و ناهماهنگی در انجام حرکات ظریف دستی(Fine motor movement)

علائم ثانویه که با پیشرفت بیماری بروز می کند:

  • مشکلات شدید بینایی
  • مشکلات شناختی
  • نیستاگموس
  • اسپاستیسیتی و سفتی در اندام ها
  • دیسفاژی و دیزآرتری
  • فلج شدن (فلج کامل اندام تحتانی(پاها) و حتی درگیری اندام فوقانی(دست ها))
  • بی اختیاری ادراری و بی اختیاری مدفوع
  • خستگی شدید که با استراحت نیز برطرف نمی شود و مانع انجام فعالیت های زندگی روزمره فرد است.

درمان ام اس:

خط اول درمان در بیماری مالتیپل اسکلروزیس درمان های دارویی خصوصا داروهای التهابی مانند پردنیزولون یا متیل پردنیزولون است که توسط پزشک تجویز می شود. داروها به کاهش علائمی مانند خستگی، التهاب و اسپاستیسیته و کاهش دوره های عود کمک می کنند. علاوه بر درمان دارویی، درمان های توانبخشی نیز می تواند نقش بسیار مهمی در کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس داشته باشد. درمان های توانبخشی شامل کاردرمانی، گفتاردرمانی و مداخلات شناختی است که در ادامه به توضیح آن می پردازیم.

خدماتی که کاردرمانگران می توانند به بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس ارائه دهند شامل موارد زیر است:

  • استفاده از استراتژی های جبرانی و تجهیزات تطابقی در مواقعی که امکان بازگشت توانایی های از دست رفته وجود ندارد.
  • آموزش تکنیک های مدیریت خستگی
  • آموزش تمرینات حرکتی که نه تنها باعث افزایش خستگی نمی­شود؛ بلکه داشتن یک روتین تمرینات ورزشی منظم می تواند باعث کاهش خستگی و افزایش کیفیت زندگی فرد شود.
  • تمریناتی به منظور افزایش هماهنگی حرکتی در هنگام راه رفتن
  • تمریناتی به منظور افزایش هماهنگی دست ها و انجام کارهای ظریف دستی
  • تمریناتی به منظور بهبود قدرت اندام فوقانی و افزایش دامنه حرکتی شانه
  • تمریناتی به منظور بهبود قدرت اندام تحتانی و  بهبود راه رفتن

همچنین در بیماری مالتیپل اسکلروزیس زمانی که مشکلات شناختی مانند مشکلات حافظه و به یادآوردن مسائل روزمره زندگی و مشکلات توجه برای این افراد وجود داشته باشد؛ مداخلات شناختی نیز توسط متخصصین قابل ارائه خواهد بود.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیمایش به بالا